ISTRAŽIVANJA Svi bi trebalo da budu zaštićeni

Njemački stručnjaci: Koliko nam stvarno pomažu zaštitne maske protiv koronavirusa

Samo maske FFP-3 štite od kapljičnih aerosola, molekula proteina, virusa, bakterija, gljivica i spora

Avaz.ba / DW
02.04.2020 06:43

U mnogim oblastima Kine obavezno je nošenje maski

Foto: AFP

U mnogim oblastima Kine obavezno je nošenje maski od izbijanja epidemije koronavirusa. Sada to uvode i mnoge druge zemlje. Austrija je, naprimjer, uvela propis obaveznog nošenja maski u supermarketima. I u Njemačkoj se o tome diskutira, piše Deutsche Welle

No, ovakve mjere ne služe da se ne zarazi zdrava osoba koja nosi masku. Stvar je upravo suprotna. Svi drugi bi trebalo da budu zaštićeni od potencijalno zaraženih, koji bi širili klice virusa da ne nose zaštitne maske za lice. A kako zaraženi može da prenosi infekciju i prije izbijanja simptoma, praktično je svaka osoba potencijalni prenosilac virusa. Logika koja stoji iza obaveznog nošenja maski je: Ako se svi budemo pridržavali, smanjit će se ukupan rizik od zaraze u društvu.

Hirurške maske treba da zaštite pacijente

Jednostavna maska koja pokriva nos i usta od flisa, ranije se upotrebljavala isključivo u operacionim salama. Ljekari i asistenti nosili su pri operacijama ove maske da ne bi inficirali patogenima pacijente na operacionom stolu. Ako onaj koji nosi masku kiše ili kašlje, najveći broj kapljica ostaje u maski. 

No, to dugoročno funkcionira samo ako se maske redovno mijenjaju i sigurno i higijenski odlažu. U operacionim salama maske moraju da se mijenjaju najmanje svaka dva sata. No, ako takvu masku nosite više puta, ona brzo izgubi svoju funkciju. Slična maska od platna morala bi se često mijenjati kako virusi ne bi mogli da prežive.

Koliko zaštite pruža maska?

Onaj koji nosi masku, može da se zaštiti od kapljičnog prijenosa infekcije i infekcije dodirom zaraženih površina (naprimjer ako rukom dodirnete zaraženu površinu pa potom usta, nos ili oči), ali samo u ograničenoj mjeri. Jer, virus najčešće u organizam ulazi kroz usta, nos ili oči (ako na tijelu nema otvorenih rana), ali najvažniju ulogu igraju ruke

Hirurške maske, kombinirane sa zaštitnim naočalama, manje služe za hvatanje kapljica koje sadrže viruse. Mnogo je važnije stalno se podsjećati da ne dodirujemo nos rukama u slučaju da nas zasvrbi. Isto tako bi trebalo što manje trljati oči. 

Maske koje pružaju bolju zaštitu

Pored hirurških maski, koje izgledaju kao kuhinjski ubrusi za jednokratnu upotrebu, postoje i maske sa pravim filterima. One su poznate zanatlijama, a prije svega štite od prašine, koja je štetna po zdravlje i aerosola. 

One su počele da se koriste i u bolnicama kada ljekari i drugo medicinsko osoblje dolaze u kontakt s veoma infektivnim pacijentima. Pored toga, u tim slučajevima koriste se i zaštitne naočale, gumene rukavice i kecelje za jednokratnu upotrebu ili kombinezoni. 

Takve maske postoje kao maske za jednokratnu upotrebu, često od presovanih celuloznih vlakana s ugrađenim filterima i ventilima za izdah ili kao maske od plastike s ugrađenim odgovarajućim filterima. U Evropskoj uniji su ove maske podijeljene u tri kategorije zaštite – FFP (filtering face piece). Maske kategorije FFP-1 su, istina, bolje od hirurških, ali ne pružaju potrebnu zaštitu protiv virusa. One su, naprimjer, namijenjene stolarima koji rade na tračnim testerama s usisnim uređajima kako bi zaustavile krupnu prašinu. Nju mogu da koriste i zidari prilikom miješanja cementa. 

  • Samo maske FFP-3 štite od kapljičnih aerosola
    Samo maske FFP-3 štite od kapljičnih aerosola Foto: AFP

Ali, samo maske FFP-3 štite od kapljičnih aerosola, molekula proteina, virusa, bakterija, gljivica i spora, a kod prave primjene nude čak i zaštitu od veoma opasne prašine, poput azbestnih vlakana.

S obzirom na trenutni nedostatak ovih maski, Institut "Robert Koch" u nuždi dozvoljava upotrebu maski FFP-2 u infektivnoj medicini. No, ova maska je sporna među ljekarima. 

Ako se već koristi, onda onako kako treba

FFP-3 maske mogle bi, za razliku od jednostavnih hirurških maski, da zaštite osobu koja ih nosi od infekcije. Čak i od veoma infektivnih patogena, poput boginja ili tuberkuloze. Ali, i ovdje zaštita funkcionira samo ako se istovremeno preduzmu i druge mjere zaštite: striktna higijena pri stavljanju maske, zaštitne naočale, rukavice i plastične kecelje ili kombinezoni, stručno odlaganje moguće kontaminiranih artikala za jednokratnu upotrebu i redovno pranje ruku. Također i prostorije moraju redovno da se dezinficiraju.. 

Ove maske se, naprimjer, upotrebljavaju u karantinima, gdje se već njeguju zaraženi pacijenti. A to je veliki napor za medicinsko osoblje – oblačenje kompletne zaštitne odjeće i opreme, uključujući pravilno odlaganje.

NA VRH