Pritisnite "PLAY" za reprodukciju zvuka.

NAŠA TEMA EU je u prošlosti snažno podržavala zemlje na zapadnom Balkanu

Konjičko drvorezbarstvo je definitivno evropsko kulturno naslijeđe

Autor: E. HALIMIĆ
30.06.2018 11:20
A
A
A

Evropska unija je 2018. godinu proglasila Evropskom godinom kulturnog naslijeđa kako bi se povećala svijest o zajedničkoj evropskoj historiji i vrijednostima te osnažio evropski identitet, kazala je za „Avaz“ portparol Delegacije EU i specijalnog predstavnika EU u BiH Jamila Milović-Halilović.  

Dodala je da ovo predstavlja jedinstvenu priliku za isticanje uloge koju evropsko kulturno naslijeđe ima u postizanju zajedničkog osjećaja historije i identiteta.

Društvena kohezija  

- Povodom Evropske godine kulturnog naslijeđa do sada je organizirano oko 2.580 događaja u kojima je učestvovalo oko milion ljudi najrazličitijih profila. U obilježavanju ove godine ističe se da je kulturno naslijeđe u Evropi izvor mnogih društvenih i ekonomskih koristi, posebno u smislu dijaloga među kulturama, društvene kohezije i ekonomskog rasta, ali i promocije evropske izvrsnosti u ovom sektoru – pojasnila je Milović-Halilović.


  • Milović-Halilović: Opredijeljenost perspektivi integriranja zapadnog Balkana sa EU
    Milović-Halilović: Opredijeljenost perspektivi integriranja zapadnog Balkana sa EU

Prema njenim riječima, ovo je posebno važno za zapadni Balkan, regiju u srcu Evrope s kojom EU dijeli tradicije, historiju i vrijednosti, i koja ima jasnu perspektivu članstva u EU.

 - Evropska godina kulturnog naslijeđa doprinosi i tome da se podsjetimo na zajedničku historiju i kulturološke korijene, čime su postavljeni temelji za izgradnju zajedničke budućnosti. U tom kontekstu je i kreirana „Ruta kulturnog naslijeđa Evropska unija – Zapadni Balkan“, koja obuhvata seriju događaja u vezi s naslijeđem na području zapadnog Balkana. 

Pod sloganom „Gdje prošlost susreće budućnost“, ovo je, također, i prilika da se pokaže snažna opredijeljenost perspektivi integriranja zapadnog Balkana s Evropskom unijom, što je u potpunosti u skladu s novom Strategijom za zapadni Balkan, koju je Komisija usvojila u februaru – naglasila je Milović-Halilović.

Ističe da jedan od događaja koji je već uključen u ''Rutu kulturnog naslijeđa EU - Zapadni Balkan'' je dvomjesečna izložba radova umjetnika iz 17 evropskih država koja je trenutno otvorena u Muzeju savremene umjetnosti Republike Srpske u Banjoj Luci, kao i događaj pod nazivom „Slaveći zajedničko kulturno naslijeđe“, koji je bio organiziran u Jajcu povodom Dana Evrope, te niz drugih događaja kojima se promoviraju kultura i kulturno naslijeđe u BiH.

Ključni element

 - Evropska unija je u prošlosti snažno podržavala kulturno naslijeđe na zapadnom Balkanu, a to će nastaviti činiti i nakon Evropske godine kulturnog naslijeđa. Zaštita kulturnog naslijeđa ključni je element cjelokupne politike EU u regiji. Do sada je podrška pružena kulturnim projektima koji su promovirali dijalog, pomirenje i socioekonomski razvoj. U kontekstu Ljubljanskog procesa 1 i 2, koji su zajedno provele Evropska komisija i Vijeće Evrope, značajna sredstva investirana su u rehabilitaciju kulturnog naslijeđa u jugoistočnoj Evropi – kazala je Milović-Halilović.

Dodala je da restauracija Vijećnice u Sarajevu, Vijećnice u Novom Gradu, Kastela u Banjoj Luci i kulturnog naslijeđa u Stocu najznačajniji su projekti koje je EU finansirala u kontekstu materijalnog kulturnog naslijeđa.

 - Pomoć je doprinijela boljem pristupu kulturi i zaštiti kulturnog naslijeđa. Lokaliteti kulturnog naslijeđa su se, također, obnavljali zahvaljujući podršci turističkom razvoju i kroz program prekogranične saradnje. Kulturne organizacije imale su koristi i od saradnje po pitanju razvoja njihovih kapaciteta te kroz učešće u programu ''Kreativna Evropa'' koji podržava kulturni i audio-vizuelni sektor – zaključila je Milović-Halilović.

Svakako, među kulturnu baštinu Evropske unije spada i konjičko drvorezbarstvo, koje se nalazi i na uglednoj listi UNESCO-ove nematerijalne kulturne baštine čovječanstva.

Začetnici radionice “Rukotvorine” u Konjicu su bila braća Adem i Meho Nikšić. Radnju su utemeljili 1928. godine, međutim, Meho se 1933. godine povukao iz ovog posla, tako da je radionicu preuzeo Adem. Ademovim stopama su krenuli njegovi sinovi Besim i Mukerem.

Besim Nikšić je rođen 1936. godine, završio je drvorezbarski zanat 1955. godine kod Šašić Sadika, a već 1960. godine, sa svojim bratom Mukeremom, otvaraju drvorezbarsku radnju „Neretva“, koja je radila sve do prerane smrti Mukerema (1989.) Poslije toga, Besim otvara vlastitu radionicu pod nazivom “Rukotvorine”.

  • Nikšić: Prvenstveno drvorezbarstvo je zanat, ali predmeti koji se usavršeni predstavljaju umjetnost
    Nikšić: Prvenstveno drvorezbarstvo je zanat, ali predmeti koji se usavršeni predstavljaju umjetnost

Obučio sinove  

Vještini drvorezbarenja Besim je obučio i jednog od dvojice svojih sinova Adema, rođenog 1974. godine, inače diplomiranog arhitektu, koji preuzima vođenje ovih poslova veoma uspješno i koji uspijeva u tradicionalni porodični posao unijeti novine i na taj način osavremeniti i unaprijediti proizvodnju.

Besim Nikšić za „Dnevni avaz“ kazao je da konjičko drvorezbarstvo svakako spada u baštinu Evropske unije.

 - Prvenstveno drvorezbarstvo je zanat, ali predmeti koji se usavršeni predstavljaju umjetnost. Mnogi komadi našeg namještaja našli su svoje domove u Evropskoj uniji. Uvijek smo dobivali pozitivne utiske, ko god nas je posjećivao prijatno se iznenadio. Bili su oduševljeni našim radom, za koji smo dobili i mnogobrojne pohvale – ispričao je Nikšić.

Dodao je da se komadi konjičkog brovrezbarstva mogu naći u domovima mnogih evropskih zvaničnika.

 - Niko ne dođe u Konjic, a da nas ne posjeti. Možemo se pohvaliti uspjehom na evropskom tržištu. A zanimljiva je priča da je bh. delegacija naše proizvode nosila čak i Kuvajt. Naši zvaničnici se uvijek obrate nama da napravimo neki poseban suvenir koji bi oni poklonili nekom od svjetskih zvaničnika. Tako je konjičko drvorezbarstvo završilo u domu kancelarke Njemačke Angele Merkel, koja je naknadno i pismeno nama zahvalila – istakao je Nikšić.

Prema njegovim riječima, sad poseban aspekt stavljaju na dizajnirani namještaj, a do sada su svoje proizvode predstavili na mnogim evropskim sajmovima.

 - Konjičko drvorezbarstvo ne stagnira, već napreduje prvenstveno zahvaljujući mojim sinovima koji nastavljaju moj zanat. Jako su uspješni i zaslužni su za razvoj ovog zanata. Sinovi Orhan i Adem nastavljaju ovaj ne tako lagani zanat, ali mora se reći da je interesantan. Ipak, ovaj posao traži puno razmišljanja i mašte jer svaki predmet morate zamisliti kako će izgledati prije nego što krenete u izradu – pojasnio je Nikšić.