United States Department of Justice podiglo je optužnicu protiv Džeralda Edija Bauna (Geralda Eddieja Browna) Jr.-a (65), bivšeg oficira američkih zračnih snaga, zbog navodnog kršenja Zakona o kontroli izvoza oružja (AECA). Tereti ga se da je bez potrebne dozvole pružao "odbrambene usluge" pilotima kineskog ratnog zrakoplovstva, odnosno People's Liberation Army Air Force (PLAAF).
Braun je uhapšen 25. februara 2026. u Džefersonvilu (Jeffersonvilleu), u saveznoj državi Indiana. Optužen je za urotu sa stranim državljanima i drugim američkim osobama radi organiziranja obuke za borbene avione bez odobrenja Uprave za kontrolu odbrambene trgovine (DDTC) pri Stejt Department (State Departmentu), kako to nalažu propisi ITAR-a. Prema navodima tužilaštva, sporni angažman započeo je u augustu 2023. godine i odnosio se na naprednu taktičku obuku vojnih pilota, što se smatra reguliranom odbrambenom uslugom.
Braun se pred sudom smatra nevinim dok mu se krivnja ne dokaže, a prvo pojavljivanje zakazano je pred Okružnim sudom SAD-a za Južni okrug Indiane.
Kazna zatvora
Prema krivičnoj prijavi, Braun je navodno sarađivao s posrednikom koji je pregovarao sa Stefanom (Stephenom Su Binom), kineskim državljaninom koji je 2016. priznao krivicu za zavjeru radi hakiranja američkih odbrambenih kompanija i krađe osjetljivih vojnih podataka. Su Bin je odslužio gotovo četiri godine zatvora, a njegova firma se nalazi na američkoj listi sankcioniranih subjekata.
Braun je u američkim zračnim snagama proveo više od 24 godine i penzionisan je 1996. u činu majora. Tokom karijere komandovao je jedinicama zaduženim za sisteme isporuke nuklearnog oružja, učestvovao u borbenim misijama i upravljao avionima F-4 Phantom II, F-15 Eagle, F-16 Fighting Falcon i A-10 Thunderbolt II. Nakon vojne službe radio je kao pilot teretnih aviona te kao instruktor simulatora za američke odbrambene kompanije, obučavajući pilote na A-10 i F-35 Lightning II.
Tužitelji navode da je u decembru 2023. otputovao u Kinu, gdje je, prema presretnutim komunikacijama, izrazio zadovoljstvo što ponovo može letjeti i podučavati borbene pilote. Već prvog dana, tvrde vlasti, odgovarao je na pitanja o strukturi i operacijama američkog zrakoplovstva, a potom je održao i prezentaciju osoblju PLAAF-a. Navodno je u Kini ostao do početka februara 2026., a uhapšen je dan nakon povratka u Sjedinjene Države.
Zvaničnici slučaj ističu kao prioritet u oblasti protuobavještajne zaštite. Pomoćnik državnog odvjetnika za nacionalnu sigurnost Džon A. Eisenberg (John A. Eisenberg) izjavio je da je Braun, nakon što je bio obučen kao elitni borbeni pilot i zadužen za odbranu zemlje, sada optužen da je trenirao kineske vojne pilote. Slične poruke uputili su i predstavnici FBI-a i tužilaštva, naglašavajući ozbiljnost optužbi i potencijalne sigurnosne posljedice.
Istraga
Istragu je vodio FBI-jev ured u New Yorku uz podršku drugih terenskih ureda i Ureda za posebne istrage američkog ratnog zrakoplovstva, dok postupak vode Odjel za nacionalnu sigurnost Ministarstva pravosuđa i nadležna tužilaštva.
Ovaj slučaj dolazi nakon ranijih optužbi iz 2017. protiv bivšeg pilota američkih marinaca Daniela Edmunda Dagnea (Duggana) te upozorenja koje su SAD i partneri iz obavještajnog saveza Five Eyes uputili 2024. godine o pokušajima kineske vojske da regrutuje zapadne vojne stručnjake.
