U najnovijoj analizi koju je objavio Institut za nauku i međunarodnu sigurnost (Institute for Science and International Security – ISIS) iz Vašingtona (Washingtona) navodi se da Iran privodi kraju razvoj infrastrukture i zaštitnih sistema jednog od ključnih postrojenja svog nuklearnog programa – novog istraživačkog centra Taleghan 2.
Satelitski snimci ukazuju na intenzivne građevinske aktivnosti na lokaciji Taleghan 2, uključujući izgradnju objekta koji bi mogao služiti za skladištenje eksplozivnih materijala. Prema procjenama, taj objekat ima dužinu od približno 36 metara i prečnik oko 12 metara, a smješten je unutar zgrade duge oko 40 i široke oko 17 metara.
Centar Taleghan 2 nalazi se na udaljenosti manjoj od 200 metara od ranije bombardovane lokacije Taleghan 1, gdje je bio smješten veliki kontejner s eksplozivom korištenim u programu nuklearnog naoružanja. Ovaj objekat je uništen tokom izraelske kampanje 25. oktobra 2024. godine.
Prema navodima portala Axios i istraživanju Instituta za nauku i međunarodnu sigurnost, vjerovatno je da je neposredno prije izraelskog napada u oktobru 2024. godine u Taleghanu 2 bila uskladištena oprema namijenjena proizvodnji plastičnog eksploziva visoke čistoće.
Takvi eksplozivi korišteni su u okviru AMAD plana (AMAD Plan), u uređajima projektovanim za detonaciju glavnog eksplozivnog punjenja nuklearne bojeve glave.
Izgradnja novog objekta
Tokom realizacije AMAD plana, Taleghan 2 je raspolagao posebno izgrađenom manjom cilindričnom komorom za testiranje eksploziva, koja je bila opremljena sistemom rendgenskog bljeska, sposobnim za detaljnu analizu eksplozivnih procesa u unutrašnjosti uređaja.
Izgradnja novog objekta na ovoj lokaciji traje već nekoliko mjeseci. Satelitske fotografije nastale između septembra i novembra 2025. godine pokazuju veliki izduženi cilindrični metalni objekat, dug oko 36 metara i prečnika najmanje 12 metara, smješten ispod metalnog krova u obliku kupole.
Iako se tačna namjena ovog objekta ne može sa sigurnošću utvrditi isključivo na osnovu satelitskih snimaka, njegov oblik i metalna konstrukcija odgovaraju karakteristikama komora za ispitivanje eksploziva koje je Iran ranije gradio.
Bolja zaštita
Za razliku od prethodnih objekata, ovaj je znatno bolje zaštićen. Opremljen je betonskim zaštitnim sarkofazima, zemljanim humcima i dodatnim inženjerskim utvrđenjima, čija je svrha povećanje otpornosti na eventualna bombardovanja.
Krajem novembra u javnost je dospjela informacija da su iranski naučnici i nuklearni stručnjaci tokom prošle godine obavili svoju drugu tajnu posjetu Rusiji (Russia). Sjedinjene Američke Države (United States) tvrde da je cilj ove posjete bilo pribavljanje povjerljivih tehnologija koje bi se mogle iskoristiti za razvoj nuklearnog oružja.
