Mirnes Kovač, urednik časopisa Preporod, u svojoj kolumni povodom 8. i 9. maja podsjetio je na historijsku i savremenu simboliku obilježavanja Dana pobjede nad fašizmom te istakao duboki kontrast između Evrope i Rusije danas.

Razlika u suštini

„Dva dokumenta o kapitulaciji nacista, prvi Reimski (Reim u Francuskoj), pa na zahtjev Sovjeta i Berlinski, potpisani su 7. i 8. maja 1945. Razlika u obilježavanju Dana pobjede – 8. ili 9. maja – nastala je zato što je u trenutku njihovog stupanja na snagu (23:01, CET) u Moskvi već bila prošla ponoć!“, pojašnjava Kovač.

No, kako naglašava, ta razlika nije samo u datumu, već u suštini odnosa prema prošlosti i budućnosti Evrope.

„Danas je u Moskvi ta pobjeda proslavljena paradom militarizma, a u civiliziranoj Evropi, 9. maj se slavi i kao Dan Evrope, dan kada je Robert Schuman 1950. godine, samo pet godina nakon rata koji je razorio Evropu, začeo ideju – ne o osveti ili rivalstvu, već o miru i pomirenju“, piše Kovač.

Urednik Preporoda ističe da je Schuman shvatio da, ako slobodne nacije žele preživjeti i napredovati, moraju se ujediniti.

„Schuman je evropsko jedinstvo vidio kao način da Evropa ostane jaka u svijetu Hladnog rata. Više od 75 godina, to se vidi bolje nego ikad. I dok Evropa obilježava svoj Dan jedinstva i budućnosti, tenkovi i rakete su danas paradirale Crvenim trgom. Jedan bizarni kontrast sa militarizmom Rusije koja slavi rat.“

Kovač u tekstu kritizira i lokalne političare sa Balkana koji odlaze u Moskvu da prisustvuju proslavama koje glorificiraju rat.

„Civilizirani svijet slavi vizionarske vođe poput Schumana, začetnika Evropske unije kao mirovnog projekta, dok naši lokalni revizionisti idu na noge Putinu da na sajmu diktatora i brutalnih autokrata slave tobože pobjednike Drugog svjetskog rata, koje su u svojim zemljama izjednačili sa fašističkim slugama i nacističkim kolaboracionistima četnicima.“

Posebno apostrofira da, bez obzira na propagandu i parade, „nema te parade koja može sakriti hipokriziju“ koja se, kako tvrdi, danas jasno vidi iz metropola civilizirane Evrope.

Kovač poziva Evropsku uniju da odlučno reagira.

„Nadajmo se da će Evropska unija smoći snage da prepozna te remetilačke faktore na Zapadnom Balkanu i da ih smjesti tamo gdje pripadaju.“

Važan događaj

Podsjetio je i na važan događaj obilježen u Lavovu na Dan Evrope.

„Danas je, na Dan Europe u Lavovu, pokrenut poseban sud za zločin agresije nad Ukrajinom. To nije samo pravni korak, već snažna poruka svijetu: Rusija će biti odgovorna za agresiju koju brutalno vodi već treću godinu. Oni koji slave tu agresiju i militarizam, ne pripadaju Evropi.“

Kovač upozorava i na prijetnje Balkanu: „Čak ni kolebljivi Viktor Orban se nije usudio preći na stranu Rusije, koja prijeti Evropi, a sada tu prijetnju intenzivno aktivira u Bosni i Hercegovini uz asistenciju Srbije.“

Zaključuje da jedino pravda može biti temelj trajnog mira i podsjeća da BiH želi biti dio Evrope.

„To je Schumanovo najveće nasljeđe: stabilna, pouzdana i privlačna unija kojoj se Bosna i Hercegovina nastoji priključiti, a koju blokiraju Putinovi igrači na Balkanu. Naša zemlja je među deset država koje čekaju da se pridruže EU. Ne zbog trgovine, već zbog povjerenja i zajedničkih vrijednosti. Evropa je više od tržišta. Evropa je obećanje. Evropa je dom.“

Kovač zaključuje porukom: „Evropa mora poraziti destruktivne politike u svom dvorištu na Zapadnom Balkanu. Neka to bude dokument sličan onome kojim je poražen nacizam. Sretan Dan Europe!“