Turska je prikazala prototip interkontinentalne balističke rakete (ICBM) pod nazivom “Jildirimhan”, u sklopu šire strategije jačanja vojne samostalnosti i pozicioniranja kao važnog odbrambenog aktera na Bliskom istoku i unutar NATO-a.
Prema dostupnim informacijama, “Jildirimhan” (munja) ima procijenjeni domet od oko 6.000 kilometara, što joj omogućava djelovanje na ciljeve u Evropi, Africi i Aziji. Ipak, njena serijska proizvodnja još nije počela.
Domet i brzina
Stručnjaci u razgovoru za Al Jazeeru navode da se rakete s dometom većim od 5.500 kilometara svrstavaju u kategoriju interkontinentalnih balističkih projektila.
Također se navodi da raketa može dostići brzinu do 25 maha, da koristi četiri pogonska motora, te da se pokreće tečnim gorivom na bazi azot-tetroksida. Njena bojeva glava može nositi teret do 3.000 kilograma.
Turski ministar odbrane Jašar Guler izjavio je da Turska nastoji saveznicima ponuditi ne samo oružane sisteme, već i tehnološka rješenja te održiv sigurnosni okvir.
Stručnjaci ocjenjuju da je predstavljanje prototipa značajno prvenstveno zbog razvoja domaćih tehnoloških kapaciteta, a ne nužno zbog njegove trenutne operativne upotrebe.
Analitičari ističu da je ovaj projekat povezan i s turskim civilnim svemirskim programima, jer se tehnologije balističkih raketa i svemirskih lansiranja djelimično preklapaju.
Globalni uticaj
Predstavnici turske odbrambene industrije smatraju da novi projekat predstavlja iskorak u jačanju vojne tehnologije i odvraćanja, kao i ambiciju Turske da poveća svoj globalni uticaj.
Predstavljanje rakete dolazi u periodu pojačanih tenzija na Bliskom istoku, uključujući sukobe oko Irana, situaciju u Gazi i Libanu, te narušene odnose između više regionalnih aktera, navodi Al Džazira.
Analitičari ocjenjuju da Turska posljednjih godina razvija strategiju smanjenja zavisnosti od stranih dobavljača i jačanja domaće vojne industrije, koja bilježi snažan rast od 2010-ih godina.
Turska je danas jedna od ključnih članica NATO-a, s drugom po veličini stalnom vojskom u savezu i rastućim izvozom naoružanja, koji je 2025. godine premašio 10 milijardi dolara.
