Prije 82 godine, 14. juna 1943., tokom bitke na Sutjesci u Drugom svjetskom ratu, poginuo je Veselin Masleša, bosanskohercegovački književnik, novinar, revolucionar i narodni heroj. Njegova smrt označila je gubitak jednog od najobrazovanijih i najposvećenijih ljudi antifašistiškog otpora na ovim prostorima.
Masleša je bio mnogo više od revolucionara – bio je simbol jedne epohe. Njegov život je svedočanstvo o vremenu kada su se ideje i ideali često plaćali životom.
Rođen je 20. aprila 1906. godine u Banjoj Luci, u tadašnjoj Austro-Ugarskoj, u porodici porijeklom iz Crne Gore. Gimnaziju je završio u rodnom gradu, zatim je studirao prava u Zagrebu, a potom političku ekonomiju i sociologiju u Frankfurtu i Parizu.
Godine 1928., u Beogradu je počeo raditi kao novinar „Beogradskih novosti“ i s Otokarom Keršovanijem pokrenuo časopis „Nova literatura“, u kojem je objavio prve književne i sociološke članke. Također je sarađivao u časopisima „Stožer“, „Književnik“, „Danas“ i „Nin“ te bio član uredništva listova „Naša stvarnost“ i „Narodno blagostanje“.
Početkom Drugog svjetskog rata Masleša se priključio partizanskom pokretu i postao dio rukovodstva Narodnooslobodilačke vojske Jugoslavije (NOVJ). Godine 1942., postao je član Politodjela 4. proleterske crnogorske brigade, s kojom je prešao u Bosansku krajinu, gdje je postao član uredništva „Borbe“. Istovremeno je uređivao „Narodno oslobođenje“ i sarađivao u „Vojno-političkom pregledu“ i „Komunistu“. Autor je studija „Mlada Bosna“ i “Svetozar Marković“. Na Prvom zasjedanju AVNOJ-a u Bihaću 1942. izabran je u Izvršni odbor KPJ.
Veselin Masleša nije bio samo politički aktivist, već i ozbiljan naučni i književni radnik. Pisao je eseje, studije i članke iz oblasti sociologije, filozofije, historije i politike. Među njegovim najznačajnijim djelima izdvaja se „Marksizam i savremena sociologija“ – studija u kojoj je analizirao utjecaj marksizma na moderne društvene nauke.
Za svoj doprinos borbi protiv fašizma, Veselin Masleša je posmrtno proglašen narodnim herojem tadašnje SFR Jugoslavije. Njegovo ime nosile su mnoge škole, biblioteke, kulturne ustanove i ulice širom SFRJ. Posebno značajna institucija bila je Izdavačka kuća „Veselin Masleša“ u Sarajevu, poznata po objavljivanju značajnih naučnih i kulturnih djela.
U savremenom kontekstu, Maslešina uloga ostaje predmet proučavanja – kao simbol angažiranog intelektualca, borca za socijalnu pravdu i žrtve represivnog sistema, ali i kao primjer čovjeka koji je život posvetio ideji slobode.
