Belgijska policija u utorak je izvela široku akciju pretresa u diplomatskim strukturama Evropske unije u Briselu, kao i u College of Europe u Brižu te u nekoliko privatnih stanova, u sklopu istrage o navodnoj zloupotrebi sredstava EU. 

Prema navodima izvora upoznatih s istragom i svjedoka, uhapšeno je više osoba, među kojima i Federika Mogerini (Federica Mogherini), bivša šefica diplomatije EU, javlja Euractiv.

Pretresi su počeli u ranim jutarnjim satima širom Belgije. Policija je zaplijenila dokumentaciju i privela tri osobe radi ispitivanja pod sumnjom za prevaru pri nabavci, korupciju i krivični sukob interesa. Oko deset policajaca u civilu ušlo je u sjedište Evropske službe za vanjske poslove (EEAS) u 7:30, potvrdili su svjedoci i jedan zvaničnik EU.

Zloupotreba sredstava

Krivična istraga pokrenuta je nakon optužbi da su EEAS i College of Europe, prestižna postdiplomska škola za obuku evropskih kadrova, zloupotrijebili javna sredstva EU tokom 2021. i 2022. godine.

Ova akcija predstavlja najnoviji skandal koji potresa institucije EU i dodatno povećava pritisak na College of Europe i njegovu rektorku Federiku Mogerini, koja je ranije vodila EEAS, a ove godine započela novi petogodišnji mandat u Brižu.

Mogerini, bivša visoka predstavnica EU za vanjske poslove, nije odmah odgovorila na pitanja Euractiva. U operaciji su učestvovali belgijska federalna policija iz Zapadne Flandrije i kancelarija EU za borbu protiv prevara (OLAF), u okviru istrage koju vodi Tužilaštvo EU (EPPO).

Portparoli EPPO-a i OLAF-a odbili su dati izjavu.

Istražitelji provjeravaju da li je College of Europe ili neko od njegovih predstavnika imao pristup informacijama vezanim za javni tender za finansiranje nove EU Diplomatske akademije, godišnjeg programa obuke evropskih diplomata u Brižu, koji finansira EEAS.

College of Europe, osnovan 1949. godine, smatra se završnom školom EU za diplomate i državne službenike, a među njegovim bivšim studentima su brojni visoki evropski političari i zvaničnici.

Fokus istrage

Fokus istrage je i na kupovini zgrade u ulici Spanjaardstraat u Brižu, vrijedne 3,2 miliona eura, u kojoj su smješteni polaznici akademije. Prema izvorima, College of Europe kupio je zgradu 2022. u periodu finansijske nestabilnosti, neposredno prije nego što je EEAS raspisao tender koji je kasnije donio instituciji 654.000 eura.

Istražitelji provjeravaju tvrdnje da su College of Europe i njegovi predstavnici imali pristup povjerljivim podacima prije raspisivanja tendera, koji je morao ostati tajan radi poštene konkurencije između institucija kandidovanih za domaćina akademije.

OLAF je prethodno ispitao više osoba i svoje nalaze dostavio EPPO-u, nadležnom za istrage i procesuiranje teških krivičnih djela protiv finansijskih interesa EU. Trenutno nema informacija o tome da su doneseni formalni zaključci ili podignute optužnice.

College of Europe i nova EU Diplomatska akademija pod vodstvom su Federike Mogerini, bivše italijanske ministrice vanjskih poslova iz Socijalističke partije, koja je bila visoka predstavnica EU od 2014. do 2019. godine. Rektorkom College of Europe postala je 2020., a direktorica akademije 2022. godine.

U periodu koji je predmet istrage, EEAS je vodio još jedan bivši socijalistički ministar vanjskih poslova – Španac Žozep Borelj (Josep Borrell). Njegov portparol nije bio dostupan za komentar.

Portparol College of Europe odbio je dati izjavu, dok je portparol EEAS-a rekao da “nema informacija”.

Belgijsko federalno tužilaštvo u Flandriji takođe se nije oglasilo.