Više od 6.000 ljudi je poginulo za tri dana kada je sudanska paravojna grupa izazvala "talas intenzivnog nasilja ... šokantnog po svojoj razmjeri i brutalnosti" u Darfuru krajem oktobra, saopštile su Ujedinjene nacije.

Ofanziva Snaga za brzu podršku (RSF) na grad el-Fašer uključivala je masovne zločine koji predstavljaju ratne zločine i moguće zločine protiv čovječnosti, navodi se u izvještaju Kancelarije UN za ljudska prava objavljenom u petak, prenosi AP.

- Nasilna kršenja koja su izvršili RSF i njihove savezničke arapske milicije u završnoj ofanzivi na el-Fašer naglašavaju da stalna nekažnjivost podstiče kontinuirane cikluse nasilja - rekao je visoki komesar UN za ljudska prava Volker Tirk.

RSF i njihove arapske milicije, poznate kao Džandžavid, zauzele su el-Fašer, jedinu preostalu tvrđavu sudanske vojske u Darfuru, 26. oktobra i harale gradom i okolnim područjima nakon više od 18 mjeseci opsade.

Izvještaj UN na 29 strana detaljno opisuje zločine koji uključuju masovna ubistva, vansudska pogubljenja, seksualno nasilje, otmice radi otkupa, mučenje, loše postupanje, pritvor i nestanke. U mnogim slučajevima napadi su bili motivisani etničkom pripadnošću.

RSF se nije oglasio na upit poslat mejlom.

Komandant tih paravojnih snaga, general Muhamed Hamdan Dagalo, ranije je priznao zloupotrebe svojih boraca, ali je osporio razmjere zločina.

"Kao scena iz horor filma"

Navodni zločini u el-Fašeru, glavnom gradu Sjevernog Darfura, odražavaju obrazac ponašanja RSF u ratu protiv sudanske vojske. Rat je počeo u aprilu 2023. kada je sukob oko vlasti eskalirao u otvoreni sukob u glavnom gradu Kartumu i širom zemlje.

Sukob je izazvao najveću humanitarnu krizu na svijetu, s dijelovima zemlje pogođenim glađu. Takođe je obilježen užasnim zločinima koje je Međunarodni krivični sud istraživao kao ratne zločine i zločine protiv čovječnosti. RSF je takođe optužila administracija prethodnog predsjednika SAD Džozefa Bajdena za genocid tokom rata.

Kancelarija UN za ljudska prava dokumentovala je ubistvo najmanje 4.400 ljudi u el-Fašeru između 25. i 27. oktobra, dok je više od 1.600 drugih poginulo pokušavajući da pobjegnu od ofanzive RSF. Izvještaj navodi da su podaci prikupljeni intervjuima sa 140 žrtava i svjedoka i "usklađeni sa nezavisnom analizom satelitskih snimaka i video zapisa".

U jednom slučaju, borci RSF su pucali iz teškog naoružanja na 1.000 ljudi koji su se sklonili u dom Rašid na univerzitetu el-Fašer 26. oktobra, ubivši oko 500 osoba. Svjedok je rekao da je vidio tijela kako lete i da je izgledalo "kao scena iz horor filma", prema izvještaju.

U drugom slučaju, oko 600 ljudi, uključujući 50 djece, pogubljeno je 26. oktobra dok su se krili u univerzitetskim objektima.

Izvještaj, međutim, upozorava da je stvarna razmjera smrti u sedmodnevnoj ofanzivi u el-Fašeru "nedvosmisleno znatno veća".

Ovo ne uključuje najmanje 460 ljudi koje je RSF ubio 28. oktobra kada je upao u Saudijsku porodiljsku bolnicu, prema Svjetskoj zdravstvenoj organizaciji.

Oko 300 ljudi je takođe poginulo u RSF granatiranju i napadima dronovima između 23. i 24. oktobra u kampu Abu Šouk za raseljene osobe, 2,5 kilometara sjeverozapadno od el-Fašera, navodi se u izvještaju UN.

Žene i djevojčice seksualno zlostavljane

Seksualno nasilje, uključujući silovanje i grupno silovanje, navodno je bilo rašireno tokom ofanzive na el-Fašer, pri čemu su borci RSF i njihove savezničke milicije ciljale žene i djevojčice iz afričkih Zagava nearapskih plemena zbog navodne podrške ili veza sa vojskom.

Tirk je rekao da su preživjeli seksualnog nasilja svjedočili o tome kako je praksa "sistematski korišćena kao oružje rata".

Paravojne snage su takođe otele mnoge ljude koji su pokušavali da pobjegnu iz grada, prije nego što su ih oslobodili nakon plaćanja otkupa. Hiljade ljudi zadržano je u najmanje 10 pritvorskih centara - uključujući Dječju bolnicu koja je pretvorena u pritvorski centar - pod kontrolom RSF u el-Fašeru.

Kancelarija UN za ljudska prava dokumentovala je i 10 pritvorskih objekata koje koriste paravojne snage u el-Fašeru, uključujući Dječju bolnicu. Više hiljada ljudi i dalje se vodi kao nestalo i sudbine im je nepoznata.

Obrazac ofanzive RSF na el-Fašer bio je sličan drugim napadima te paravojne i njenih saveznika na kamp Zamzam za raseljene osobe, 15 kilometara južno od grada, i na grad Geneina u Zapadnom Darfuru i obližnji Ardamata 2023. godine.

Tirk je rekao da postoje "razumni osnovi" da su RSF i njihove savezničke arapske milicije počinile ratne zločine, a njihova djela takođe predstavljaju zločine protiv čovječnosti.

On je pozvao na odgovornost, uključujući komandanta, upozoravajući da "stalna nekažnjivost podstiče kontinuirane cikluse nasilja".