Centar za istraživanje nesreća u saobraćaju (CINS) objavio je privremeni izvještaj o incidentu s avionom Embraer E190-200LR, registarskih oznaka OY-GDC, koji se dogodio 18. februara 2024. godine na beogradskom aerodromu "Nikola Tesla". Avion, u vlasništvu grčke kompanije Marathon Airlines, letio je za Air Srbiju na liniji JU324 prema Dizeldorfu. U njemu se nalazilo 2 pilota, 3 člana kabinskog osoblja i 106 putnika, a niko nije povrijeđen.

Prema navodima iz izvještaja, do udesa je došlo jer je posada poletjela sa pogrešne tačke na pisti, prenosi Aero.rs. Umjesto da uđu na pistu preko planirane tačke D6, piloti su krenuli sa tačke D5, što je ostavilo svega 1.273 metra za zalet – nedovoljno za avion težak oko 45,7 tona. Iako je kontrola letenja sugerisala povratak na D6, posada je odlučila da nastavi polijetanje sa D5.

Avion je tokom zaleta i neposredno nakon odvajanja od tla udario u dijelove aerodromske infrastrukture, uključujući i antenu ILS sistema na pisti 12R. Tom prilikom oštećeni su trup, krilo, stabilizator i sistem klimatizacije, a došlo je i do curenja goriva iz lijevog rezervoara. Uništena je i svjetlosna signalizacija, kao i antena „Far Field Monitora“, pa je ILS sistem privremeno degradiran sa kategorije CAT III na CAT I.

Posada je ubrzo prijavila vibracije i probleme sa zakrilcima, nakon čega je donesena odluka o povratku u Beograd. U pratnji vatrogasnih i spasilačkih službi, avion je bezbjedno sletio na pistu 30L u 18:36, a putnici i osoblje su evakuisani preko avio-mosta.

Proceduralne greške i propusti

CINS u analizi navodi niz grešaka u pripremi i procedurama – od nepravilnog unošenja podataka o performansama u elektronske proračune do izostanka standardnog „departure briefing“-a. Zabilježeno je i da je kapetan insistirao na poletanju sa kraće piste, a kopilot nije dodatno provjerio odluku. Prema podacima proizvođača, minimalna dužina piste za avion te težine bila je 1.440 metara – što je više od onoga što je bilo dostupno sa tačke D5.

Uloga aerodroma

U izvještaju se osvrće i na postupke aerodromskih službi. Kontrola letenja je uočila grešku i predložila povratak na tačku D6, ali nije imala ovlaštenje da zabrani polijetanje. Nakon incidenta, spasilačke službe su pratile avion i reagovale na mjestu curenja goriva. Embraer je sletio uz pratnju vatrogasnih vozila i po instrukcijama kontrole pristao na gejt C2, gdje su putnici napustili avion.

Kontroverza oko parkiranja

Izvještaj ističe da je, i pored curenja goriva, avion usmjeren na standardnu gejt poziciju C2. CINS naglašava da tadašnje procedure nisu jasno propisivale obaveznu izolaciju aviona u ovakvim slučajevima. Tek naknadno su izmijenjene procedure, pa se sada avioni sa curenjem goriva ili rizikom od požara upućuju na izolovane pozicije, dalje od terminala i putničke infrastrukture.

Zaključuje se da su greške posade bile ključne za nastanak incidenta, ali i da aerodromske procedure moraju biti stalno usklađivane sa međunarodnim standardima.

CINS je poručio da istraga još traje, a završni izvještaj, sa preciznim uzrocima i sigurnosnim preporukama, biće objavljen nakon konsultacija sa svim nadležnim institucijama.